Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά ένα σύνολο διαταραχών που χαρακτηρίζονται από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Η υπεργλυκαιμία μπορεί να οφείλεται σε μειωμένη παραγωγή ινσουλίνης, σε μειωμένη δράση της ή σε συνδυασμό των δύο.

Σύμφωνα με τη σύγχρονη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, WHO, ο σακχαρώδης διαβήτης διακρίνεται σε διαφορετικές κατηγορίες, με διαφορετική παθογένεια και αντιμετώπιση.

1. Διαβήτης τύπου 1

Ο διαβήτης τύπου 1 οφείλεται στην καταστροφή των β-κυττάρων του παγκρέατος, με αποτέλεσμα την απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης. Στις περισσότερες περιπτώσεις έχει αυτοάνοση αιτιολογία και συνοδεύεται από την παρουσία ειδικών αυτοαντισωμάτων.

Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, συχνότερα όμως σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 είναι εξ αρχής ινσουλινοεξαρτώμενοι και απαιτούν μόνιμη θεραπεία με ινσουλίνη.

2. Διαβήτης τύπου 2

Ο διαβήτης τύπου 2 είναι η συχνότερη μορφή σακχαρώδη διαβήτη και οφείλεται κυρίως σε αντίσταση των ιστών στη δράση της ινσουλίνης, με ή χωρίς σχετική ανεπάρκεια της έκκρισής της.

Εμφανίζεται συνήθως σε ενήλικες και συχνά συνυπάρχει με.

  • αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία
  • αρτηριακή υπέρταση
  • δυσλιπιδαιμία

Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κατά την πορεία της νόσου, μπορεί να απαιτηθεί και θεραπεία με ινσουλίνη.

3. LADA, Latent Autoimmune Diabetes in Adults

Ο LADA είναι μια υποξεία μορφή διαβήτη τύπου 1 που εμφανίζεται σε ενήλικες και συχνά μπερδεύεται με διαβήτη τύπου 2.

Οι ασθενείς εμφανίζουν αυτοαντισώματα κατά των β-κυττάρων και συνήθως χρειάζονται ινσουλίνη μέσα σε λίγα χρόνια από τη διάγνωση.

Η διάγνωση του LADA είναι σημαντική για να αποφευχθεί η καθυστέρηση στην έναρξη ινσουλίνης και η ακατάλληλη θεραπεία με μόνα από του στόματος φάρμακα.

4. Άλλοι ειδικοί τύποι διαβήτη

Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται σπανιότερες μορφές σακχαρώδη διαβήτη, όπως.

  • μονογονιδιακές μορφές, π.χ. MODY
  • διαβήτης λόγω παθήσεων του παγκρέατος
  • διαβήτης που σχετίζεται με ενδοκρινικές διαταραχές
  • φαρμακοεπαγόμενος διαβήτης, π.χ. από κορτικοστεροειδή

Η διάγνωση και η αντιμετώπισή τους απαιτούν εξατομικευμένη προσέγγιση.

5. Διαβήτης κύησης

Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται ή διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά την εγκυμοσύνη και σχετίζεται με τις ορμονικές αλλαγές της κύησης που αυξάνουν τις ανάγκες σε ινσουλίνη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μετά τον τοκετό. Ωστόσο, οι γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον και χρειάζονται μακροχρόνια παρακολούθηση.

Το κρίσιμο ερώτημα στη διάγνωση του διαβήτη

Το πιο σημαντικό στοιχείο κατά τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη είναι να καθοριστεί εάν ο ασθενής είναι ινσουλινοεξαρτώμενος ή όχι.

Η διάκριση αυτή δεν βασίζεται μόνο στην ηλικία, στο σωματικό βάρος ή στις τιμές γλυκόζης, αλλά στη συνολική κλινική εικόνα, στα εργαστηριακά ευρήματα και, όπου απαιτείται, σε ειδικές εξετάσεις.

Η σωστή αρχική ταξινόμηση είναι καθοριστική, καθώς επηρεάζει άμεσα τη θεραπευτική στρατηγική, την ανάγκη για άμεση χορήγηση ινσουλίνης και τη μακροχρόνια παρακολούθηση του ασθενούς.